| पुस्तक | गोष्ट हातातली होती! | लेखक | व. पु. काळे |
|---|---|---|---|
| प्रकाशन | मेहता पब्लिशिंग हाऊस | समीक्षण | अक्षय सतीश गुधाटे |
| पृष्ठसंख्या | १५२ | मूल्यांकन | ४.२ | ५ |
वपु म्हटलं की आपल्याला पुस्तक घेताना फार वेळ खर्ची करावा लागत नाही.. वाचू की नको? चांगलं असेल का? असले प्रश्न मुळीच सतावत नाहीत. आत्ताच व. पु. काळेंचं "गोष्ट हातातली होती!" वाचून संपलं आणि वाटलं — गोष्ट हातातली होती, पण मनातली मात्र अजूनही फिरत राहिली. सन्यासाचं बारसे, हायर लेवल, बॅग, ओळख अशा कथांमधून वपुंनी माणसामाणसातल्या भिंती, अहंकाराच्या विटा आणि नम्रतेचं प्लास्टर इतक्या सहज मांडलं आहे की आपण नकळत त्या दुनियेत अडकून पडतो. संवाद हजरजबाबी आहेत, पण त्यांच्या मागे एक हळवी वेदना झाकोळून बसलेली असते. घराघरांत भिंती बोलू लागतात, तेव्हा अव्यक्त व्यक्त होऊ लागतं — ही जाणीव पहिल्या कथेपासूनच मनाला भिडते.
या कथासंग्रहात सामान्य माणसं आहेत — बॉस आणि बायको, ओळखीची नाती, हेवा, स्पीडब्रेकर सारखे प्रसंग.. पण त्यांचं “सामान्य” असणंच इतकं असामान्य वाटतं की आपण त्यांच्यात हरवून जातो. वपुंची व्यक्तिरेखा उठावदार असते, तरीही ती शेजारच्या घरातून आल्यासारखी वाटते. माया, अहंकार, ओळख आणि दुरावा यांची सांगड इथं इतक्या तलम पद्धतीने घातली आहे की वाचताना आपल्याला स्वतःच्या आयुष्यातल्या छोट्या छोट्या ठेचांची आठवण येते. सेन्स ऑफ हुमर आहे, पण तो फक्त हसवून सोडत नाही; तो मनाला थोडं खाली दाबतो आणि मग हळूच विचार करायला भाग पाडतो. प्रत्येक कथेला वेगळा चेहरा आहे, पण सगळ्यांच्या मागे एकच धागा — माणूस माणसापासून किती जवळ आणि किती दूर असतो.
मला नेहमीच असं वाटतं की वपुंचं लेखन फक्त कथा लिहिणं नसतं.. ते स्वतःच्या मनाचा आरसा वाचकासमोर ठेवतात. ना फार अलंकारिक, ना फार वखवख — पण साधं वाक्यसुद्धा आपल्याला शांततेत बसून विचार करायला लावतं. गोष्ट हातातली होती! वाचताना आपल्याला हुरहूर लागते — पुढची कथा काय सांगणार? कोणत्या नात्याला पुन्हा एकदा ठेच लागणार? आणि तरीही लेखक क्लायमॅक्स आपल्या हातात ठेवतो; सारांशाने संपवून टाकत नाही. काही कथा संपल्यावर काळीज ओलावतं, काहींनंतर मात्र एक गमतीशीर पण खोल मौन उरतं. लेखणी वेध घेणारी आहे — पानं उलटत राहतात, आणि नकळत रात्र उशिरा होते.
इथेच मी थांबतो. कोणती गोष्ट खरोखर “हातातली” राहते आणि कोणती हातातून निसटते — हे प्रत्येक कथेत वेगळं उलगडतं, आणि ते उलगडणं वाचकांनी स्वतः अनुभवून घ्यावं. कारण उत्कंठा इथेच आहे. सारांश वाचून कळलेलं कधीच वपुंच्या पानांतल्या अनुभूतीसारखं नसतं. घर हरवलेली माणसं किंवा हुंकार वाचलेल्यांना हे जग ओळखीचं वाटेल, पण तरीही प्रत्येक संग्रहाची वेगळीच चव असते — आणि ही चव फक्त पुस्तकातच पूर्ण होते. “पुढे काय?” ची हुरहूर इथे कथा कथा बदलत राहते, म्हणूनच संग्रह खाली ठेवावासं वाटत नाही.
प्रत्येकाच्या संग्रही असावं असं एक पुस्तक.. जे फक्त वाचायला नाही, तर जवळच्या नात्यांकडे पुन्हा एकदा पाहण्याची नजर देतं. माझ्यासाठी ही एक छोटी-मोठी पर्वणीच ठरली. तुम्हीही आवर्जून वाचा, आणि तुम्हाला कसं वाटलं नक्की कळवा!
अजून वाचा: मी माणूस शोधतोय · घर हरवलेली माणसं · हुंकार
